Γιατί πονάμε

0

Ο παράδεισος φαντάζει πολύ ελκυστικός αφού λένε ότι εκεί δεν υπάρχει πόνος, ούτε σωματικός ούτε ψυχικός.  Αν αυτό όμως συνέβαινε στην καθημερινότητά μας τότε σίγουρα θα βιώναμε μια κόλαση!

Ο πόνος, αν και δυσάρεστος, είναι από τα πιο πολύτιμα βοηθήματα που διαθέτουμε ώστε να καταλάβουμε τι είναι ευεργετικό και τι επιζήμιο. Είναι ζωτικής σημασίας αμυντικός μηχανισμός, αποτελεί το σήμα ώστε να αποφύγουμε κάποια βλάβη, προκαλεί αντανακλαστικά άμυνας ή φυγής.

Για παράδειγμα, η Σάρα, ένα κοριτσάκι εφτά χρονών που ζει στην Αμερική, γεννήθηκε με μειωμένο αριθμό περιφερειακών νεύρων που στέλνουν σήματα πόνου στον εγκέφαλο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, η Σάρα να μη θεωρεί τίποτα βλαπτικό στο περιβάλλον της. Έτσι, στα λίγα χρόνια που ζει κατάφερε να κάψει το δεξί της χέρι, να τρυπήσει πέρα ως πέρα το μάγουλό της με ένα μυτερό μολύβι και να προκαλέσει σοβαρές κακώσεις σε πολλές αρθρώσεις της.

Αντιλαμβανόμαστε τον πόνο με τους υποδοχείς πόνου που υπάρχουν σε όλα σχεδόν τα σημεία του σώματός μας. Πρόκειται για ειδικά διαμορφωμένα νευρικά κύτταρα που όταν διεγερθούν με το κατάλληλο ερέθισμα, στέλνουν το αντίστοιχο μήνυμα στον εγκέφαλο μέσω νευρικών ινών. Στο φλοιό του εγκεφάλου θα αναγνωρισθεί με ακρίβεια η περιοχή του πόνου και θα αποφασιστούν οι συνειδητές επιλογές συμπεριφοράς προς αποφυγήν του και πώς. Βέβαια, υπάρχουν και κάποια παράδοξα φαινόμενα, όπως ο πόνος του «μέλους-φάντασμα». Αναφέρεται σε ασθενείς που έχουν ακρωτηριαστεί και νιώθουν πόνο όχι στο σημείο ακρωτηριασμού αλλά στο ανύπαρκτο μέλος σαν να εξακολουθεί να υπάρχει!

Για να παραληφθεί από τους υποδοχείς του πόνου ένα ερέθισμα θα πρέπει να έχει ένα δυναμικό ενέργειας ικανό να διεγείρει τον υποδοχέα. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που ενώ αρχικά ένα ερέθισμα μπορεί να είναι μη βλαπτικό, η συνεχής τοπική διέγερση μπορεί να προκαλέσει αβάσταχτο πόνο. Χαρακτηριστικό είναι το κινέζικο «βασανιστήριο της σταγόνας» κατά το οποίο πέφτει μια σταγόνα νερού στο μέτωπο του βασανιζόμενου πάντα στο ίδιο σημείο για πολλές ώρες.

Υπό ορισμένες συνθήκες έχουμε τη δυνατότητα ελέγχου του πόνου. Ένας στρατιώτης, στη μανία μιας πολεμικής μάχης, μπορεί να τραυματιστεί αλλά να νιώσει πόνο αργότερα, όταν η απειλή και η ένταση υποχωρήσουν. Στις περιπτώσεις αυτές «κλείνουν» οι δίοδοι από τις οποίες μεταφέρονται τα σήματα του πόνου από τα περιφερειακά νεύρα στον εγκέφαλο.

Ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να παράγει ουσίες με δράση παρόμοια με αυτή των οπιούχων με αποτέλεσμα να αναστέλουν τον πόνο. Οι ουσίες αυτές λέγονται ενδορφίνες και μάλιστα η ενδορφίνη β είναι πενήντα φορές ισχυρότερη στην αναλγητική της δράση από τη μορφίνη!

Ο χρόνιος σωματικός πόνος μπορεί να οδηγήσει σε ψυχική νόσο αλλά και αντίστροφα. Ο ψυχικός πόνος είναι αναπόφευκτος, ως αποτέλεσμα της προσαρμογής μας στη ζωή και είναι πολύτιμος για την ωρίμανσή μας και την εξέλιξη της προσωπικότητάς μας εφόσον δε φτάνει σε υπερβολή.

Σε πολλές θρησκείες ο πόνος θεωρείται ένας τρόπος εσωτερικής κάθαρσης. Σε χριστιανικό βιβλίο αναφέρεται ότι: «για τις εξαγνισμένες ψυχές, οι απλές θλίψεις της ζωής κάνουν ό,τι και τα δάχτυλα στα αρωματικά βότανα. Όσο τρίβονται τόσο μοσχοβολούν. Ο σκληρός όμως πόνος είναι γι’ αυτές ό,τι τα πυρακτωμένα κάρβουνα για το λιβάνι. Ενώ λιώνουν, ευωδιάζουν και ως θυμίαμα δημιουργούν γύρω τους ατμόσφαιρα κατανύξεως».

Χαρά Ζήκα

Μη φεύγετε.. Δείτε και άλλα μυστικά για Υγεία και Διατροφή